WenduineSpioenkop

Op de ansichtkaart van 1907 is het Duinpaviljoen, de "Spioenkop" genoemd, ook gekend als "le pavillon Elisabeth", te zien in de kustgemeente Wenduine. Wenduine is sinds 1977 een deelgemeente van De Haan (provincie West-Vlaanderen).

De duinpaviljoentjes ontstonden in het begin van de 20e eeuw met het opkomende kusttoerisme en dienden als rustplaats en/of als uitkijkpost op de omgeving.

Ze werden opgetrokken als hutvormige gebouwtjes bestaande uit een open constructie met een houten onderbouw onder een rieten dakje met een stompe, kegelvormige spits.

De duintop waarop het oorspronkelijk paviljoentje wordt opgericht, is van oudsher een strategische observatiepost. In de 18e eeuw bevond zich hier een "corps de garde", die door het Franse leger achtereenvolgens vervangen werd door een signaalmast (1795) en een 13 m hoge semafoormast (1806) die in verbinding stond met Lissewege en Klemskerke voor het verspreiden van informatie over krijgsverrichtingen. De Belgische administratie plaatste in de 19e eeuw op de duin, in de volksmond "Betten Hull" ("hull" = duin) genoemd, een wachthuis vanwaar de douane een groot deel van de kust kon overschouwen om te beletten dat er clandestien goederen werden ontscheept of ingeladen; het "Aubette de la Douane" werd weergegeven op een kaart van het Dépôt de la Guerre van 1876.

Het paviljoentje, de zogenaamde "Spioenkop", werd in 1902 opgericht.

Het paviljoentje werd tot tweemaal toe vernield. Nadat de Duitse bezetter er tijdens de Eerste Wereldoorlog een versterkte uitkijkpost inrichtte, werd het paviljoen in 1922 herbouwd, ditmaal met een leien dakje.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het duinpaviljoen opnieuw vernield doordat op de duintop een grote radarpost werd ingericht voor vliegtuigsignalering, bij de aftocht door de Duitsers opgeblazen in september 1944.

Het huidige paviljoen, opgetrokken in beton en baksteen, ter vervanging van het oudere houten paviljoen, dateert volgens de bronnen van 1955. Tegen de gevel van het meer oostwaarts gelegen voormalige hotel "Savoy" (langs de De Smet de Naeyerlaan) werd de eerste Spioenkop van Wenduine op een tegeltableau afgebeeld. Het nieuwe paviljoen heeft een ronde betonnen basis waarop het opengewerkt paviljoen met vier afgescheiden zitruimten rust, onder een achtzijdig tentdak en met een omlopende buisbalustrade.

De Spioenkop biedt landinwaarts een weids panorama waar bij helder weer de kerktorens van de polderdorpen en de stad Brugge te zien zijn.

Deze heeft een opvallende inplanting, met name op een hoog oplopende duintop die voorzien is van een axiale padenstructuur die leidt naar het paviljoen. In de duinen is er een ingewerkte betonnen toegangstrap met een recentere houten leuning.

(Bronvermelding: Inventaris Onroerend Erfgoed 2026: Duinpaviljoentje Le Pavillon Elisabeth (online), https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/205979 - geraadpleegd op 12 juli 2026 - CC BY-SA 4.0)

Wenduine : Spioenkop