WaterlooFermedHougoumont

Op de ansichtkaart van 1933 is de hoeve te zien die bekend staat als “Ferme d’Hougoumont” in de gemeente Eigenbrakel (Braine-l’Alleud) in de provincie Waals-Brabant. Deze plaats wordt omschreven als de laatste authentieke getuige van de Slag bij Waterloo.

De boerderij wordt ook wel Ferme de Goumont genoemd (verwijzend naar de plaats gelegen in Braine-l'Alleud).

De hoeve lag te midden de hevige gevechten tussen de Fransen en de Engelsen. Het Engelse front, ongeveer 3,5 km lang van Hougoumont tot La Papelotte, weerstond het Franse offensief op de dag van 18 juni 1815. De hertog van Wellington zei na de gevechten dat de strijd niet gewonnen had kunnen worden zonder de sluiting van de poorten van Hougoumont.

Ferme d’Hougoumont was een grote kasteelboerderij. Er was namelijk een kasteel met een aangebouwde hoeve.

De plaats had een grote ommuurde tuin, een boomgaard en een park.

Hougoumont lag tijdens de slag op de rechterflank van Wellingtons positie. Napoleon slaagde er niet in, ondanks herhaalde aanvallen, de hoeve te veroveren. Het hoofdgebouw geraakte tijdens de gevechten in 1815 in brand en is verdwenen. Het woonhuis dat nu nog te zien is, was eigenlijk de woning van de tuinman.

Wellington zag Hougoumont als een steunpunt voor zijn defensie op de rechterflank, dat hij niet uit handen wilde geven. De kasteelboerderij werd sterk verdedigd.

In 1815 lag achter het kasteel, in de richting van de Fransen, een groot park met bomen, omgeven door een dichte haag en een sloot. Het park belemmerde het zicht van de Fransen op Hougoumont. Ze wisten niet dat de vijand er was en alles wat ze konden doen was troepen sturen om de plek te verkennen.

De Franse verkenners en infanterie werden vanuit de hoeve onder vuur genomen. De Engelsen hadden het gebouw versterkt door de poorten te barricaderen, schietgaten in de omwallingsmuren te maken en platforms te bouwen vanwaar ze op de aanvallers konden schieten. Enkele Franse soldaten konden het domein binnendringen, maar werden uiteindelijk teruggedreven. De Fransen trokken gedemoraliseerd terug onder het zware geweer- en kanonvuur. Wellington slaagde er na zware gevechten uiteindelijk in om de Fransen volledig te verslaan.

De boerderij is sinds 1938 beschermd als monument.

Het kasteel zelf moet gebouwd zijn geweest tussen 1500 en 1550. De hoeve werd waarschijnlijk gebouwd tussen 1630 en 1700.

Na de slag lagen de meeste gebouwen van Hougoumont in puin of brandden ze af. De muren van de weinige overgebleven gebouwen waren bezaaid met granaatscherven of kogelgaten. De bomen verkeerden in een erbarmelijke staat; hun stammen waren in stukken gescheurd, takken en bladeren waren afgescheurd. Het kasteel, volledig verwoest, was duidelijk onbewoonbaar. Momenteel kun je alleen nog maar de fundamenten van het kasteel zien.

In 2003 werd het domein verkocht aan Wallonië middels de intercommunale 'Bataille de Waterloo 1815'.

Op die manier wordt voldaan aan de wens die de dichter Robert Southey uitsprak op 21 oktober 1815: “Het is mijn hoop dat Hougoumont onaangeroerd mag blijven, opdat de ruïnes overeind blijven staan als het beste monument voor de dappere mannen die eronder begraven liggen” (Robert Southey, The Poet's Pilgrimage to Waterloo)

Op deze plaats worden de gebeurtenissen van de Slag bij Waterloo belicht door middel van onder meer bas-reliëfs en verschillende documenten. Ook de Engelsen hebben een herdenkingsmonument op de binnenplaats.

(Bronvermelding: Wikipedia: https://nl.wikipedia.org/wiki/Hougoumont (online) - geraadpleegd op 15 juli 2026 - CC BY-SA 4.0)

Waterloo : Ferme d'Hougoumont