SanderusWaasmunsterAbdijvanRoosenberg

Op deze prent van Sanderus is de (eerste) Abdij van Roosenberg te zien in Waasmunster (provincie Oost-Vlaanderen).

In 1237 liet Walter de Marvis (1175-1252), bisschop van Doornik, Gent en Brugge enkele zusters uit Doornik overstappen naar het Waesmonasterium in Waasmunster om daar een gemeenschap van Victorinnen op te richten. Ze leefden volgens de regel van de heilige Augustinus. Walter de Marvis had ook een grote bewondering voor Franciscus van Assisi, die hij tijdens de Vijfde Kruistocht had ontmoet.

De grondideeën van de Regel van Augustinus waren opgebouwd rond de droom van de eerste gemeente van Jeruzalem.

De regel van Augustinus riep op tot evangelische gelijkheid van alle mensen en tot volwaardige broederlijkheid en zusterlijkheid onder allen. Daarin klonk steeds impliciet een protest tegen de ongelijkheid in de maatschappij, die zo zwaar getekend was door hebzucht, hoogmoed en macht.

De zusters vestigden zich vlakbij de dorpskern, naast de Durme en reeds in 1258 kregen ze de officiële bevestiging van de stichting door paus Alexander IV. Leed en moeilijkheden werden hen echter niet bespaard. Hun abdij werd tweemaal verwoest tijdens de Gentse Opstanden (1379 en 1459). In 1419 brandde het gebouw af en in 1578 hielden de calvinisten er huis. Telkens werd de abdij opnieuw opgebouwd. De gemeenschap kon standhouden tot aan de Franse Revolutie, maar dan werd de abdij verbeurd verklaard, gebruikt als kazerne en in 1797 afgebroken. De zusters werden verdreven.

Dank zij de vlucht van abdis Anna Maria de Crombrugge werden veel kostbare documenten gered en werd ook de kiem gelegd voor het voortbestaan van Roosenberg. In 1830 was het Johanna Van Doorslaer van ten Rijen die met inzet van eigen middelen de overgebleven zusters opspoorde om samen de abdij te herstellen. Snel kwamen zich nieuwe kandidaten aanmelden en de gemeenschap kon weer opbloeien. De zusters vonden een nieuwe locatie in de Kerkstraat in Waasmunster.

Vanaf 1970 raakte de abdij in een nieuwe crisis. Door een gebrek aan roepingen was men genoodzaakt om over te gaan tot een fusie van de abdij met de congregatie van Mariazusters van Franciscus.

De zusters beslisten om zich terug te trekken in het groen en lieten een nieuw klooster bouwen midden in de bossen ten noorden van bebouwde dorpscentrum. In 1975 was het gloednieuwe gebouwencomplex klaar voor de doorstart. De nieuwe abdij was een modernistisch gebouw dat eveneens de naam “Abdij van Roosenberg” kreeg.

De zusters verbleven in deze nieuwe Abdij van Roosenberg tot in 2016. Dan verhuisden de laatste bewoners opnieuw naar het centrum van Waasmunster.

Sinds dan was het zoeken naar een gepaste invulling voor het bijzondere abdijgebouw. In 2023 verwierf de erfgoedstichting Herita de erfpacht van de Abdij van Rosenberg voor 50 jaar. Herita heeft als doel gesteld zich in te zetten om deze historische plek toegankelijk te maken voor een breder publiek.

(Bronvermelding: Herita.be/nl/monumenten/abdij-roosenberg/geschiedenis-van-abdij-roosenberg)