De prenten van Antonius Sanderus (17e eeuw)
MENU
Terug naar HOMEPAGINA
Terug naar INHOUDSOPGAVE
STADEN - OUD KASTEEL
(Antonius Sanderus – Flandria Illustrata 1641)
Van de gemeente Staden (provincie West-Vlaanderen) is een eerste vermelding gekend van 1115 als "Stathen". Reeds in 1175 werd "Staden" vermeld. Een eerste kerk zou in de 12e of 13e eeuw gebouwd zijn.
De voornaamste heerlijkheid, het "Hof van Staden" of het "Hof ter Loo" heeft vanaf eind 14e eeuw dezelfde heer als "Ter Heyde" (Westrozebeke).
Het eerste foncier (het foncier was een term uit het middeleeuwse leenrecht; het was het gedeelte van een heerlijkheid dat bewoond en ontgonnen werd door de heer zelf) bevond zich oorspronkelijk in het dorpscentrum.
Circa 1280 behoorde de heerlijkheid toe aan Jan van Gistel; in het midden van de 14e eeuw aan Jan van Moorslede.
Vermoedelijk werd het foncier tegen het einde van de 14e eeuw verplaatst naar de vallei tussen 'Stadenberg' en Westrozebeke.
Van het einde van de 14e eeuw tot in 1472 behoorde de heerlijkheid toe aan de heren van Lichtervelde.
De familie de Noyelle verwierf in 1472 het "Hof van Staden".
Het was waarschijnlijk Jacques de Noyelle (Iacobo de Noyelle) die op zijn foncier het imposante kasteel liet bouwen.
De oudste vermelding van dit kasteel dateert echter pas van 1546, in verband met het lezen van missen in de “kasteelkapel”.
De Hervorming woedde in Staden in alle hevigheid. In 1566 werd het kasteel geplunderd.
In 1648 werd de heerlijkheid verkocht aan Claudius de Carnin.
Onder de Franse bezetting verhief Lodewijk XIV de heerlijkheid “Hof van Staden” van Jan de Carnin in 1712 tot "Graafschap van Carnin en Staden".
Tijdens de Eerste Wereldoorlog behoort Staden tot het door de Duitsers bezette gebied en wordt het gebied doorsneden door de "Flandern II stellung".
Het Duitse hoofdkwartier werd gevestigd in het kasteel. In de Eerste Wereldoorlog zou het kasteel nog een tijdje onderdak geboden hebben aan veldmaarschalk Von Hindenburg.
Met de slag om Passendale in 1917 verschoof de frontlinie naar het oosten, en dus naar Staden en vluchtte de bevolking.
Van dan af werden bijna alle gebouwen van Staden vernietigd door Engelse offensieven. Minder dan 10 procent van de gebouwen in steden waren nog herstelbaar.
Ook het kasteel werd in 1917 vernield door Engels geschut.
Er waren aanvankelijk plannen in de eerste helft van de 20e eeuw om het imposante kasteel “Hof van Staden” her op te bouwen, maar deze werden niet gerealiseerd.
De laatste muurresten werden gesloopt in 1958.
Van de gerecupereerde stenen werd in 1975 een rustbank opgericht aan de Kasteeldrevestraat.
In het landschap zijn er ook nog (kleine) restanten zichtbaar van de vroegere kasteelomwalling.
(Bronvermelding: Wikipedia; Onroerenderfgoed.be)