De prenten van Antonius Sanderus (17e eeuw)




POEKE  -  KASTEEL


(Antonius Sanderus – Flandria Illustrata 1641)





Op deze prent van Sanderus van 1641 is het Kasteel van Poeke te zien. Het kasteel bestaat nu nog in een sterk gewijzigde vorm en is gelegen langs de Kasteelstraat in Poeke, thans een deelgemeente van Aalter in de provincie Oost-Vlaanderen.

Het huidige kasteel van Poeke is een waterkasteel in een neoclassicistische stijl. Het  bevindt zich in een uitgestrekt park, doorsneden door talrijke dreven. In de kern dateert het kasteel van 1750. Het werd aangepast in 1872. Het uitgestrekte kasteeldomein blijft herkenbaar als een laat-19e-eeuws adellijk landgoed met hier en daar een accent uit de 20e eeuw.

De heerlijkheid van Poeke bestond reeds in het eerste kwart van de 12e eeuw, maar de eertijds versterkte burcht moet gebouwd zijn in de 14e en 15e eeuw en maakte waarschijnlijk deel uit van een bolwerk van de Gentenaars tegen diverse invallers.

De oudst gekende heer is Steppo van Poeke (1139). De burcht werd grotendeels vernield in 1453 bij de opstand van de Gentenaars tegen Filips de Goede en bleef in puin tot het begin van de 17e eeuw.

Het goed werd in 1597 aangekocht door de familie de Preudhomme d'Hailly die in het bezit bleef van het kasteel tot in 1872.

Het zijn de toenmalige gebouwen en omgeving die worden afgebeeld op deze fraaie prent van omstreeks 1640.

Reeds in 1671 werd het kasteel verbouwd.

In plaats van de zeshoekige vorm kreeg het een rechthoekige vorm met twee zijvleugels. Vermoedelijk dateren de funderingen en de vier hoektorens van het latere kasteel uit die periode, eventueel met behoud van enkele oudere torens.

Belangrijke verbouwingswerken grepen plaats in de periode 1743-1752 in opdracht van Charles Florent Idesbald de Preudhomme d'Hailly. De uitwendige verbouwingen startten eind 1747-begin 1748 aan de achtergevel en eindigden met de vernieuwde voorgevel in 1750-1751. De rechtervleugel zou dateren van 1761.

Naar alle waarschijnlijkheid werd in 1752, in aanvulling op een reeds gedeeltelijk aanwezig drevenbestand, een axiaal drevenpatroon ontworpen.

Het kasteel onderging opnieuw ingrijpende veranderingen na de verkoop in 1872 aan Victor Pycke de Peteghem, de nieuwe baron van Poeke. Hij plaatste het nieuwe smeed- en gietijzeren toegangshek met afsluiting en herbouwde de dienstgebouwen. Aan het kasteel zijn slechts het grondplan, de torens en enkele details nog authentiek.

Bij de aanvang van de 20e eeuw was de voortuin getransformeerd tot een voorbeeld van een neostijl die teruggreep naar de regelmaat van het Franse classicisme. De compositie van de tuin werd opnieuw rechtlijnig.

Bij het overlijden van de laatste barones Ines Pycke de Peteghem in 1955 werd het goed overgemaakt aan de zusters Apostolinnen van Wetteren, die er de (Brusselse) schoolkolonie ‘Duinen en Heide’ inrichtten.

In 1977 tenslotte werd het aangekocht door de gemeente Aalter; het park is voor het publiek toegankelijk.

(Bronvermelding: Onroerenderfgoed.be)