De prenten van Antonius Sanderus (17e eeuw)



OUTRIJVE  -  KASTEEL VAN OUTRIJVE


(Antonius Sanderus – Flandria Illustrata 1641)



Op deze prent van Sanderus is het kasteel van Outrijve te zien.

Dit kasteel bevond zich in Outrijve, sinds 1977 een deelgemeente van Avelgem in de provincie West-Vlaanderen.

Het bevond zich langs de Doorniksesteenweg in Outrijve, iets zuidelijker van de plaats waar zich nu nog de zogenaamde « Kasteelhoeve » bevindt.

Ten zuiden en ten zuidoosten wordt Outrijve begrensd door de Schelde, die tot 1890 ook de zuidoostgrens vormde van Outrijve. In dat jaar werd de Schelde rechtgetrokken door enkele meanders af te snijden. De vroegere loop van de Schelde bleef behouden als grens tussen Outrijve en Escanaffles en tegelijkertijd als grens tussen West-Vlaanderen en
Henegouwen.

De heerlijkheid Outrijve maakte deel uit van het leenhof van de Sint-Pietersabdij te Gent. Op het einde van de 14e eeuw was Richard van Autrive, baljuw van Dowaai, eigenaar van Outrijve.

Vervolgens kwam de heerlijkheid in handen van Catharina van Autrive, gehuwd met Jan van Halewijn, heer van Bellegem.

Door erfenis kwam de heerlijkheid in het bezit van de families Slijp en Sbanen. In 1537 werd ze verkocht aan Raes van Bracle [Braeckel] uit Oudenaarde.

Het voormalige kasteel van Outrijve met bijhorende hoeve was gelegen in een meander van de Schelde die heden nog de grens vormt met Henegouwen.

Het kasteel was volgens deze prent een woonburcht met een ringmuur.

In 1694, tijdens de negenjarige oorlog (1688-1697), werd het kasteel leeggeroofd en werd een groot deel van de archieven vernietigd.

Door het huwelijk van Marie van Bracle met Lambert Morel ging de heerlijkheid Outrijve over op de familie Morel-Tangry en kwam daarna achtereenvolgens in handen van de families Dufaing en de Lannoy. Graaf Christiaan-Jozef-Gregorius-Ernest de Lannoy, sinds 1755 heer van Outryve, was de laatste heer.

Hoewel de heer van Outrijve over een baljuw beschikte, had hij alleen de lagere rechtspraak; schepenen moest hij ontlenen aan het cijnshof van Bossuit.

Waarschijnlijk omstreeks 1750 werd aan de Doorniksesteenweg een wetshuis met schandpaal gebouwd. Het nu nog bestaande gebouw was waarschijnlijk tevens als uitspanning in gebruik. De schandpaal bestaat uit een zuil met daarboven het wapen van de toenmalige heren, graaf de Lannoy en zijn vrouw du Faing. Dit type schandpaal is zeldzaam in Vlaanderen. De schandpaal is thans nog aanwezig in het straatbeeld.

Het kasteel raakte reeds vanaf de 17e eeuw in verval en werd op het einde van het ancien régime afgebroken.

De eigenaars van het kasteeldomein hebben Outrijve verlaten om hun intrek te nemen in domeinen in Frankrijk.

De kasteelhoeve (heden gelegen aan de Doorniksesteenweg) werd op het einde van de 18e eeuw meer noordelijk heropgebouwd.

In 1938 heeft de Franse graaf 'de Nicolay de Paris' de hoeve verkocht aan Charles Moerman, de vader van de huidige eigenaar en sinds 1991 kan de Kasteelhoeve worden gehuurd voor allerlei feesten en evenementen.

(Bronvermelding: Onroerenderfgoed.be)