SanderusIeperJezuietenkerk

Op deze prent van Sanderus is de vroegere Jezuïetenkerk te zien in Ieper.

De kerk bevond zich langs de huidige De Montstraat, die gelegen is tussen de Patersstraat en de Arsenaalstraat.

De westelijke straatzijde werd eertijds ingenomen door het gebouwencomplex van de Jezuïeten, sinds 1585. Deze waren, onder impuls van Martinus Rythovius, de eerste bisschop van Ieper, in de stad gevestigd.

Tussen 1585 en circa 1640 werd het ensemble klooster-college-kerk gebouwd.

Op een kaart uit 1689 is het complex duidelijk te zien.

Aan het Jezuietencollege dankt de Studentenstraat zijn bestaan en zijn naam.

Het hoge collegegebouw vertoonde een barok getinte afwerking.

Sinds het begin van zijn episcopaat in 1561 koesterde bisschop Rythovius het idee om een Jezuïetencollege in zijn bisschopsstad te vestigen. Bij gebrek aan geld moest hij zich echter voorlopig tevreden stellen met de opening van een seminarie in 1564.

Nog tijdens de protestantse bezetting van Ieper (1577-1584) trachtte Rythovius de nodige fondsen vrij te krijgen: de incorporatie van de goederen van de benedictijnenkloosters van Merkem en Nieppe werd in 1583 door Farnese goedgekeurd. De pauselijke toestemming kwam pas een jaar later op 25 mei 1584. Rythovius was toen reeds aan de pest overleden. Het was zijn opvolger, Petrus Simons (1583-1605), die de onderneming met succes wist af te ronden.

Het college werd opgestart in 1585. In 1592 werd de retorica ingericht. Vanaf 1644 was er ook een ‘lagere’ school aan het college verbonden. Met de toename van het aantal scholieren bleken de panden in de Montstraat al gauw te krap en tussen 1606 en 1608 lieten de paters op de site een nieuw collegecomplex optrekken, voorzien van vijf aangepaste klaslokalen en een aula bestemd voor toneelopvoeringen.

Tussen 1588 en 1593 was inmiddels ook een voorlopige kapel opgetrokken. Deze was opgetrokken op de plaats van het grote huis van lakenhandelaar Steiven De Mol, maar die was al zijn goed kwijtgeraakt als straf voor zijn ketterij.

De constructie van de eigenlijke Jezuïetenkerk, begonnen in 1620, diende wegens geldgebrek en de politieke onrust geregeld te worden stilgelegd.

In 1640 werd de Jezuïetenkerk uiteindelijk officieel geopend en vier jaar later had de plechtige inwijding plaats.

De oorspronkelijke klooster- en collegegebouwen werden in de loop van de 17e en 18e eeuw talloze malen gerestaureerd, verbouwd en uitgebreid. De ligging van het complex vlak naast de stadswallen in een grensstad als Ieper was hier zeker niet vreemd aan. De laatste grote werken waren de bouw van een nieuw theater in 1713 en van een collegebibliotheek in 1728.

In 1611 werd tevens onder impuls van het bisdom een leerstoel theologie in het college opgericht.

Jozef II schafte in 1773 de Jezuietenorde af. Dit stelde definitief een einde aan het humanioraonderricht en de bloeiende pastorale activiteiten van de Jezuïeten te Ieper.

In afwachting van de oprichting van een officieel staatscollege ter vervanging van de jezuïetenschool werd in een gedeelte van de klooster- en collegegebouwen vanaf oktober 1773 een voorlopig college ingericht.

Vier jaar later ging vervolgens het Koninklijk college van start. De gebouwen van het schoolcomplex kwamen na verkoop in 1778-1779 in handen van het stadsbestuur (theater) en gedeeltelijk (en zeer tijdelijk) ook van de Predikheren of Dominicanen (klooster en kerk).

Onder het bewind van Willem I werd het hele complex afgebroken. De kerktoren bleef bewaard tot in 1809. Van de kerk heeft slechts één voorwerp de tijd overleefd: een communiebank in verguld smeedijzer uit 1737 bevindt zich nu in de kerk van Elverdinge.

De vrijgekomen gronden werden onder het Hollands bewind benut voor het bouwen van de infanteriekazerne (1817), een militaire constructie met vier vleugels gegroepeerd rondom een rechthoekige binnenplaats voorzien van een afzomende galerij.

Op de gronden van de vooroorlogse infanteriekazerne werd vanaf 1935 een Rijkswachtkazerne gebouwd. Het gebouw werd gebouwd in een U-vorm met aan de achterkant tuinen. De kazerne bood onderdak aan 21 gezinnen van de Rijkswacht.

Op 13 juli 2007 heeft de Ieperse Lokale Politie haar intrek genomen in gerenoveerde lokalen van het gebouw.

In 2007 werd besloten om op het Flanders Language Valley een nieuw politiecommissariaat te bouwen.

Een deel van de gebouwen langs de De Montstraat worden anno 2024 nog gebruikt door de Federale Politie.

(Wikipedia; Rijksarchief van België; Onroerenderfgoed.be)