De prenten van Antonius Sanderus (17e eeuw)




HERDERSEM  -  PANORAMA


(Antonius Sanderus – Flandria Illustrata 1641)




Deze prent van Sanderus geeft ons een – waarschijnlijk enigszins geïdealiseerd- beeld van Herdersem omstreeks 1640.

We bemerken het omwalde kasteel van Gaspard de Valdez, dat werd verwoest in 1667 door de Fransen tijdens de belegering van Aalst.

Verder zien we de oude kerk (Alfons De Cockstraat), de galg (Galgenveld in Hof ter Hammestraat) en enkele landelijke woningen. Het geheel getuigt van een natuurlijke rust en ongereptheid.

Herdersem is een dorp in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en sinds 1977 een deelgemeente van de stad Aalst.

Naar alle waarschijnlijkheid was er in de 7e eeuw in Herdersem al bewoning. Het gebied werd beschermd door een versterking op de plaats Ham. Rond 868-869 duikt de naam Hardigisheim op in de bezittingenlijst van de abdij van Lobbes. De naam Hardigisheim betekent woonplaats van Hardigis of Harding.

Herdersem maakte deel uit van het Graafschap Vlaanderen en kwam in de 11de eeuw in handen van de Heren van Herdersem. Er blijkt toen een nauwe verbondenheid te zijn geweest met de Abdij van Affligem.

Het kasteel van de heren van Herdersem, zogenaamd "Ter Bruggen", was gelegen tussen de Hof ter Hammestraat en de Dender.

Vanaf de 13e eeuw veranderde de heerlijkheid een aantal keer van eigenaar.

In de eerste helft van de 14e eeuw kwam de heerlijkheid in het bezit van Isabella van Vlaanderen.

In 1619 kwam de heerlijkheid in het bezit van de familie de Valdez. Hierdoor verkreeg deze heerlijkheid de titel van baronie.

In 1667 werd het kasteel verwoest door de Fransen tijdens de belegering van Aalst.

Vanaf de 20ste eeuw werd landbouw minder en minder belangrijk in Herdersem en kwamen de eerste vormen van industrie op, waaronder een betoncentrale en een fabriek van textielmachines.

De Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk van Herdersem is waarschijnlijk gegroeid uit het bedehuis dat op de prent van Sanderus te zien is.

De parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart bevond zich in de voormalige dorpskom, aan een bocht van de Alfons De Cockstraat. Van deze kerk rest nu slechts nog de sacristie van 1784 en van het kerkhof enkele arduinen grafstenen.

De vroegst gekende vermelding van de kerk dateert van 1119. Het was een kruiskerk die meermaals werd verwoest en heropgebouwd. De zijbeuken dateerden van de 17e - begin 18e eeuw, het koor en de sacristie van 1784. In 1861 werd de kerk gesloopt maar het kerkhof omheen de kerk bleef tot 1963 in gebruik, waarna het met een oude treurbeuk bij de sacristie als park werd aangelegd.

In 1861 werd de huidige Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk (of ook wel Onze-Lieve-Vrouw-Tenhemelopnemingkerk genoemd) gebouwd langs de Grote Baan in Herdersem. 

(Bronvermelding: Wikipedia; Onroerenderfgoed.be)