De prenten van Antonius Sanderus (17e eeuw)




BRUGGE  -  SINT-SEBASTIAANSGILDE


(Antonius Sanderus – Flandria Illustrata 1641)





Op deze prent van Sanderus is het gebouw te zien van de Sint-Sebastiaansgilde, gevestigd langs de Carmersstraat in Brugge (provincie West-Vlaanderen).

Het is een gilde van kruisboogschutters (in het Frans "Gilde des Arbalétriers"). deze plaats uitstekend bewaard is gebleven. Deze gilde kent ook een zeer rijke geschiedenis.

De Sint-Sebastiaansgilde is een meer dan 600 jaar oude schuttersgilde in de Carmersstraat in Brugge . De gilde is, als georganiseerde vereniging, ontstaan in de 14e eeuw. Ze kreeg toen als militaire gilde en als ontspanningsvereniging een duidelijke organisatie, die er een van de belangrijke ontmoetingsplaatsen van maakte voor de stedelijke burgerij.

In 1454 vestigde de gilde zich op een eigendom aan de Rolweg. In 1572 kocht de gilde een gebouw en tuin aan, genaamd Lombaertsheester in de Carmersstraat, waar ze tot vandaag gevestigd is.

Tijdens de 17e eeuw werden deze gebouwen verder uitgebouwd in laatgotische stijl.

Deze prent toont het gebouw zoals het er omstreeks 1640 moet hebben uitgezien.

Rond 1900 werd het complex ingrijpend hersteld in neogotische stijl. In de loop van de 20e eeuw werden herhaaldelijk restauratiewerken uitgevoerd.

Vandaag bewaart de gilde er haar kunstcollectie en haar archieven.

De gilde werd genoemd naar Sint-Sebastiaan, de behoeder van de “haestighe ende onvoorsiene dood”. Het gaaischieten, de centrale activiteit van deze gilde, was vanaf het begin de ontspanningsbezigheid bij uitstek, evoluerende door de eeuwen heen naar een onderverdeling in vier disciplines: liggende wip op 18 m, staande wip op 30 m, doel op 25 m en doel op 60 m.

De politieke erkenning van ambachtsgilden en het toekennen van een zekere rechtspersoonlijkheid aan deze gilden kwam op gang vanaf het begin van de 14e eeuw. Ze werden een symbool van stedelijke macht.

Stedelijke boogschutters, initieel voornamelijk de kruisboogschutters, vormden reeds in de 13e eeuw geduchte strijders, die tactisch in afzonderlijke korpsen binnen de stadslegers werden ingezet. Begin de 14e eeuw vormden ze gilden.

De gilden van kruisboog- en handboogschutters ontstonden als religieus-caritatieve broederschappen, opgericht in de marge van hun militaire activiteiten, militaire milities waar ze zich in beperkte kring konden oefenden in het schieten. Ze schoten horizontaal op de wieken van de windmolens en verticaal op de doelen opgesteld tussen de molenbergen. Bij de voornaamste schieting, de papegaaischieting, kreeg de beste schutter de titel van ‘koning’.

De Sint-Sebastiaangilde is de enige vereniging die dateert uit de bloeiperiode van de stad Brugge en onafgebroken tot heden is blijven functioneren.

Het gebruik op de slagvelden van vuurwapens verhaastte de evolutie van de schuttersgilden naar sportieve gezelligheidsverenigingen. Ook de Sint-Sebastiaansgilde legde zich voortaan toe op schietcompetities, tornooien, feesten, banketten, deelnamen aan stoeten en processies, escortes van landvoogden en andere prominenten, reizen naar en competities met andere schuttersgilden.

Hun activiteiten kregen een mondain karakter met feesten waaraan heel de stad deelnam. De gilde beschikte vanaf 1424 over uitgebreide statuten die de werking en organisatie tot in detail vastlegden. Vanaf 1454 werden ze eigenaar van eigen lokalen in de Rolweg. De leden van de Sint-Sebastiaansgilde waren vooral middenstanders en ambachtslieden. De gilde werd goed bestuurd met als gevolg dat ze er financieel goed voorstond en in 1572-73 de aankoop van het Lombaertsheester in de Carmersstraat kon realiseren.

De Eerste Wereldoorlog en de Tweede Wereldoorlog waren aanleiding tot het praktisch stopzetten van het verenigingsleven, onder meer bij de schuttersverenigingen. De gebouwen werden door het leger gebruikt als veldhospitaal. Vanaf de bevrijding in 1944 werden de activiteiten hernomen.

(Bronvermelding: Onroerenderfgoed.be / Wikipedia)