SanderusBruggeBergvanBarmhartigheid

Op deze prent van Sanderus is de zogenaamde “Berg van Charitate” te zien. Deze was gelegen langs de Langerei in Brugge.

De “Berg van Charitate”, ook wel de “Waarachtigen Berg van Charitate” genoemd in Brugge was een kredietinstelling met caritatieve doelstellingen, die als stedelijke leenbank functioneerde van 1573 tot 1795.

De “Berg van Barmhartigheid” (die in 1795 fuseerde met de Berg van Charitate) was een leenbank opgericht door de centrale overheid en die in Brugge functioneerde van 1628 tot 1920.

De uitwassen van de leenbanken of 'lombarden' brachten er heel wat besturen toe de zaak zelf in handen te nemen en zelf leenbanken op te richten, die krediet verleenden, gratis of tegen sterk verlaagde interest.

Dit waren de instellingen die met de naam 'Berg van Charitate' duidelijk aantoonden dat ze niet een winstgevend doel nastreefden, maar een dienst aan hun bevolking wilden verlenen.

In 1573 richtte het Brugse stadsbestuur een Waerachtigen Bergh van Charitate op. De burgers van de stad werden aangemoedigd om, door het begiftigen van de nieuwe instelling, hun zielenheil te verzekeren.

Bij het aflossen van het geleende bedrag werd geen intrest geheven.

In 1628 kreeg de instelling, tegen de zin van het stadsbestuur, concurrentie van een Berg van Barmhartigheid die, naast een centraal pandhuis in Brussel, filialen oprichtte in een aantal steden. Deze instelling werd door de centrale overheid opgericht, onder impuls van de landvoogden, de aartshertogen Albrecht en Isabella. Het was de bedenker, hun raadsman Wenceslas Cobergher, die er de intendant-generaal van werd en die er meteen voor zorgde dat alle private pandhuizen voortaan verboden werden. Na enkele decennia evolueerde deze instelling, die altijd nogal hoge intresten aanrekende, tot een gewone instelling voor kredietverlening. De Brugse filiale nam zijn intrek in het leegstaande paleis van de heren van Gruuthuse.

De Berg van Charitate bleef intussen verder bestaan, steeds als liefdadigheidsinstelling.

De Berg van Charitate had opeenvolgende zetels. De locatie van de Berg van Charitate was van 1629 tot 1795 de door aankoop verworven eigendom aan de Langerei 7-11 in Brugge, waar voordien al drie eeuwen een pandleenbank van de 'Cahorsijnen' gevestigd was.

In 1795 werd een fusie aangegaan tussen de 'Berg van Charitate' en de 'Berg van Barmhartigheid', onder de hoede van de nieuwe gemeentelijke 'Commissie van Burgerlijke Godshuizen'. In 1822 bevond de Berg van Barmhartigheid zich nog langs de Langerei.

In 1876 zou deze instelling het Gruuthusepaleis (eigendom van de stad Brugge geworden) verlaten om nog tot in 1920 een bescheiden activiteit te ontplooien in het vroegere 'Cahorsijnen'-gebouw aan de Langerei.

Op de prent van Sanderus van 1641 wordt het gebouw getekend als een complex van links naar rechts bestaande uit een gekanteeld poortgebouw als hoofdingang, een lijstgevel oorspronkelijk met hoektorentjes en gotische bovenvensters en 2 huizen met een tuit- en trapgevel.

De gebouwen werden grondig gewijzigd in de 18e eeuw. Er werd een poortgebouw opgetrokken in rococostijl. In 1774 werd het hoofdgebouw verbouwd tot een lijstgevel van 6 traveeën en 2 bouwlagen en in 1939 werden de huidige woonhuizen op de locatie opgetrokken.

Het poortgebouw uit de tweede helft van de 18e eeuw bleef behouden.

(Bronvermelding: Wikipedia; Onroerenderfgoed.be)