Wervik
 
Stadsgezicht (1813)



Op deze tekening van Séraphin Vermote is een stadsgezicht te zien van Wervik, anno 1813. Wervik is thans een stad in de provincie West-Vlaanderen.

Deze stad ligt langs de Leie, die er de grens met Frankrijk vormt. Aan de overzijde van de Leie ligt thans de Franse gemeente Wervicq-Sud (Zuid-Wervik).

Wervik is een van de oudste steden in België.

Archeologische opgravingen leverden bewoningssporen uit de IJzertijd tot de Romeinse periode op.

Wervik lag in het gebied van de Menapiërs. Op Romeinse wegenkaarten uit de 2e-3e eeuw is Wervik te vinden onder de naam Viroviacum. Viroviacum was een Romeinse halte op de Romeinse heirweg van Kassel naar Bavay, onderdeel van de baan van Boulogne naar Keulen.

Onder de Franken gaf Wervik zijn naam aan het kanton Viroviacensis. Het is niet bekend wanneer Wervik officieel stadsrechten kreeg, maar waarschijnlijk was Wervik al een stad in 1082.

In 1127 werd Willem van Wervik ervan verdacht meegewerkt te hebben aan de moord op Karel de Goede, waardoor een strafexpeditie werd opgezet en zijn burcht met de grond werd gelijkgemaakt.

In de 13e eeuw was het aantal inwoners van Wervik sterk gestegen, dankzij de grote bloeiperiode van de lakenhandel die tot op de markten van het Verre Oosten doordrong. In 1297 werd de stad door Filips de Schone ingenomen en gedeeltelijk verwoest.

Tijdens de Gentse opstand van 1382 was Wervik een voorpost van het leger van Filips van Artevelde tijdens de Slag bij Westrozebeke. De opstand mislukte, en de stad werd door de Bretoense troepen geplunderd en in de as gelegd. Onder andere de Sint-Medarduskerk moest totaal heropgebouwd worden.

Wervik was nog niet volledig hersteld toen een grote brand in 1397 de stad terug verwoestte. Van de 820 woningen bleven er nog slechts 20 overeind. Jan Zonder Vrees gaf Wervik in 1401 een halle, als stimulans tot herstel en heropbloei.

In deze periode was Wervik een lakenstad die haar productie internationaal afzette via Brugge.

In 1436 viel een deel van het garnizoen van Calais Wervik binnen en brandde de stad terug plat. In 1440 brandde de stad weer. De vele opeenvolgende branden kwamen vooral door het feit dat de huizen meestal in hout en stro werden opgetrokken, en dat de stad zonder ommuring geen weerstand kon bieden tegen invallen.

Na de opeenvolging van branden kreeg de stad te maken met de pest. In de jaren 1436 en 1468 had de epidemie de bevolking fel uitgedund.

In de eerste helft van de 16e eeuw kende Wervik eindelijk een rustiger periode. De welvaart was echter verdwenen en de bevolking was zeer sterk gedaald.

In augustus 1566 kreeg Wervik bezoek van de eerste groep rondtrekkende calvinisten uit de Westhoek. Religieuze beelden in de kerken werden kapotgeslagen. De Sint-Medarduskerk werd zwaar beschadigd.

Toen de Malcontenten onder leiding van Frans van Anjou in 1579 uit Menen werden verjaagd door troepen van de hugenoten onder leiding van François de La Noue, gingen ze zich in de Sint-Medarduskerk en het kasteel aan de andere kant van de Leie verschansen om de twee gebouwen als verdedigingspunt te gebruiken.

In de 17e eeuw had de streek te lijden onder de aanhoudende aanhechtingspogingen van de Franse koning Lodewijk XIV.

In 1668 werd Wervik door de Fransen ingenomen en nadien aan de Spaanse kroon gehecht tot 1678. Na de Vrede van Nijmegen dat jaar werd Wervik opnieuw Frans bezit.

In 1713 werd door het Verdrag van Utrecht de stad in tweeën gedeeld. De Leie werd staatsgrens en scheidde de stad in een Frans Wervik (nu Wervicq-Sud) en een Oostenrijks Wervik. Voor de bevolking bleef de stad één geheel. De Sint-Medarduskerk bleef voor beide stadsdelen bijvoorbeeld de parochiekerk.

In 1793, tijdens de Eerste Coalitieoorlog, viel Wervik in handen van de Fransen.

In mei 1794 werd Wervik geplunderd door Franse revolutionaire troepen. De Sint-Medarduskerk werd volledig in de as gelegd. Wervik werd deel van het Franse Leiedepartement en kwam in een periode van terreur, dwang en vervolging.

Na het Congres van Wenen in 1815 kwam de stad bij het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden tot de Belgische Revolutie in 1830. Vanaf dan werd Wervik een deel van België. Wervik had aan het begin van de 19e eeuw weinig industrie, maar veel Wervikanen gingen in de weverijen van het sterk geïndustrialiseerde Noord-Frankrijk aan de slag, waarvan een groot deel in Wervicq-Sud.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog vielen Duitse troepen in 1914 de stad binnen. Wervik was de eerste stad net buiten het front, dus kreeg het een militair bestuur en werden Duitse soldaten er ingekwartierd en gewonden verzorgd. In 1917 moest de bevolking de stad ontruimen omdat Engelse kanonnen op Wervik werden gericht en de stad in puin legden.
Wervik werd na de oorlog grotendeels heropgebouwd.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Wervik opnieuw door Duitse troepen bezet, tot de bewoners in 1944 door Canadese soldaten werden bevrijd.

(Bronvermelding: Wikipedia)