SVSintBaafsVijveSintBavokerk

Op deze tekening van 1813 is de Sint-Bavokerk te zien in Sint-Baafs-Vijve. Deze gemeente is thans een deelgemeente van Wielsbeke.

Deze neoromaanse parochiekerk werd gebouwd in 1910-1913 met behoud van de 12e-eeuwse vieringtoren en transeptmuren. Rond de kerk is een kerhof gelegen. Deze kerk situeert zich in het dorpscentrum nabij de linkeroever van
een afgesneden Leiemeander.

De oorsprong van deze kerk gaat terug tot 1141. komt de bevestiging van het bestaan van een kerk te Sint-Baafs-Vijve.

Deze eerste kerk behoorde toe aan de Sint-Maartensabdij van Doornik. Vermoedelijk wordt de kerk opgetrokken in de eerste helft van de 12e eeuw. Het was oorspronkelijk een romaanse driebeukige basilicale kruiskerk met halfronde apsis en vieringtoren. Zoals bij talrijke Leiedorpen het geval, was de kerk opgetrokken in onmiddellijke nabijheid van de Leie, dichtbij de aanlegplaats voor schepen waarlangs bouwmaterialen snel konden worden aangevoerd. Vóór het einde van de 15e eeuw wordt in de noordelijke zijbeuk een witstenen deur gebouwd. Tijdens de 15e of 16e eeuw vindt een eerste ingrijpende verbouwing plaats, waarbij de benedenkerk wordt gereduceerd. De lage rondbogige doorgangen tussen schip en zijbeuken werden vervangen door drie hoge spitsbogige doorgangen op laatgotische middenzuilen (gesloopt in 1910).

In 1559 wordt de parochie Sint-Baafs-Vijve bij het bisdom Gent gevoegd. Op het einde van de 16e eeuw breken onlusten uit in de nasleep van de godsdiensttroebelen. In 1590 zaten Ierse soldaten in het dorp gelegerd en was het kerkgebouw dringend aan herstelling toe.

Tot 1613 was de kerk in een zodanig slechte staat dat een draagbaar altaar werd gebruikt. Vermoedelijk werd de kerk kort daarna hersteld. Op de toren is in de loop der geschiedenis een scherpe naaldspits geplaatst. In 1658 ondergaat het dorp een algemene plundering van huizen, roof van gewassen en geldopeisingen. Daarbij worden onder meer de kerkvensters vernield. In de periode hierna worden er herstellingen uitgevoerd. De parochies Sint-Baafs-Vijve en Wielsbeke werden een tijdlang bediend door één pastoor. Een scheiding van de parochies kwam er in 1687 en zorgde voor problemen in verband met verdeling van de kerkelijke goederen. Tijdens de Negenjarige Oorlog (1688-1697) werd het dorp opnieuw geteisterd door Franse troepen, waarna het bevolkingscijfer meer dan halveerde. De kerk werd opnieuw hersteld in 1689-1691 maar was in 1704 opnieuw erg vervallen.

In 1709-1715 werd de kerk gedeeltelijk gerestaureerd. Gedurende de 18e eeuw werden in de kerk enkele gildes gesticht. Het landboek van Sint-Baafs-Vijve (1763) toont een eenbeukige kruiskerk.

In 1770-1780 onderging de kerk opnieuw ingrijpende verbouwingen: de indeling van de traveeën werd gewijzigd en het oude koor werd herbouwd. Enkel de dwarsbeuk en de toren werden intact gelaten. De drie beuken werden onder één dak gebracht en verlicht met grote classicistische vensters, alsook het koor en transept. Dit is zichtbaar op de tekening van Séraphin Vermote.

In 1880 werd de sacristie aan de noordzijde wat uitgebreid.

In 1910 begonnen de werken aan de bouw van een nieuwe kerk. De kerk werd quasi volledig herbouwd in een historiserend-romaanse stijl, waarbij de 12e-eeuwse vieringtoren en muren van de dwarsbeuk behouden bleven, evenals het 15e-eeuwse witstenen portaal in de noordelijke zijbeuk. De oorspronkelijk romaanse plattegrond werd opnieuw samengesteld en voor de benodigde vergroting aangevuld met een verlenging aan westzijde en de uitbreiding van het koor, met toevoeging van sacristieën aan weerszijden. Bij de kerkverbouwing werd een karakteristieke muurversiering in de top van de westgevel gereconstrueerd: een ondiepe driehoek ingevuld met netverband samengesteld uit kleinere driehoeken. Er werd gestreefd naar een herinstallatie van romaanse elementen op hun oorspronkelijke plaats.

Tijdens de verbouwingen werd de eredienst tijdelijk in de nieuw gebouwde parochiezaal gehouden. Door de Eerste Wereldoorlog liep de afwerking van de kerk vertraging op. In september 1914 werd het dorpscentrum van Sint-Baafs-Vijve geteisterd door een luchtbombardement. In oktober 1914 werden in de kerk Mechelse vluchtelingen opgevangen. Door Duitse soldaten werd de kerk als paardenstal gebruikt. Het orgel werd uit de kerk weggehaald en in 1917 werden de drie klokken geconfisqueerd voor de wapenindustrie. Na de oorlog kon een klok uit 1855 worden gerecupereerd. De heropgebouwde kerk werd ingezegend op 6 mei 1921. In hetzelfde jaar werden twee nieuwe klokken gegoten.

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog kreeg de kerk het tijdens de Leieslag in de meidagen van 1940 hard te verduren: de zuidelijke zijbeuk, de toren, het koorn het pleister-)en schilderwerk en het orgel werden zwaar beschadigd.

Nog in hetzelfde jaar werd de kerk hersteld. Opnieuw gingen de erediensten noodgedwongen in de parochiezaal door.

In 1943 werden de klok uit 1855 en één van de nieuwe klokken geconfisqueerd en omgesmolten. In 1949 werd twee nieuwe klokken gegoten.

In 1983, 1987 en 1999 waren er restauratie- en schilderwerken aan de kerk.

(Bronvermelding: Wikipedia; Onroerenderfgoed.be)