Kuurne
 
Sint-Michielskerk (1813)






Op deze tekening van 1813 van Séraphin Vermote is de Sint-Michielskerk van Kuurne (provincie West-Vlaanderen) te zien.

Deze kerk is gelegen aan de oostzijde van het Marktplein.

De oudste schriftelijke vermelding van een kerk, vermoedelijk een houten bedehuisje, dateert van 1146, wanneer de bisschop van Doornik het altaar van de kerk schenkt aan de Doornikse Sint-Maartensabdij, die ook het patronaat bezit.

Naar verluidt heeft er minstens sinds de tweede helft van de 12e eeuw op deze locatie een kerk gestaan, namelijk een stenen Romaanse driebeukige, basilikale kruiskerk met een transept en een centrale vieringstoren met een achtzijdige bovenbouw.

Vermoedelijk onderging deze kerk verschillende verbouwingen op het einde van de 13e of begin 14e eeuw.

Een tweede verbouwing volgde circa 1500, na de aangerichte vernielingen tijdens de opstanden tegen Maximiliaan van Oostenrijk.

Omstreeks 1512 gebeurden er wijzigingen aan deze kerk. De bovenbouw van de toren werd vervangen door een laatgotische witstenen constructie en bekroond door een hogere naald.

Op het einde van de 16e eeuw, tijdens de godsdienstoorlogen, werd de kerk in 1573 geplunderd door de geuzen.

Als gevolg van de oorlogsituatie en verwaarlozing was de kerk in de eerste helft van de 17e eeuw sterk vervallen en volgden er belangrijke herstellingswerken.

Tijdens de gevechten om de stad Kortrijk tussen Spanje en Frankrijk in 1646 werd de kerk ingenomen door de Spanjaarden. Ten gevolge van verschillende oorlogen was de kerk op het einde van de 17e eeuw sterk vervallen en drongen er zich herstellingen op. In 1696 worden de eerste kleine herstellingswerken uitgevoerd aan de toren, maar de bouwfysische toestand van de kerk bleef slecht.

Een tweede reeks van herstellingen worden achtereenvolgens uitgevoerd in de loop van de 18e eeuw.

Tijdens de Franse revolutie werd de kerk in 1797 gesloten. De kerk werd volgens sommige auteurs ingericht als paardenstal.

In 1806 werden verschillende herstellingswerken uitgevoerd. Vermoedelijk waren deze werken nodig zodat de kerk opnieuw kon worden geopend voor de eredienst.

Het is deze kerk die te zien is op de tekening van Séraphin Vermote.

Doordat deze kerk te klein was geworden voor het groeiende bevolkingsaantal, werd vanaf 1876 een aanvang genomen met het bouwen van een volledig nieuwe kerk. Alle oude delen werden gesloopt.

In 1878 werd deze nieuwe Sint-Michielskerk plechtig ingewijd.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog liep de kerk vrij zware beschadigingen op.

Tussen 1921 en 1925 werden herstellingswerken uitgevoerd.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt de kerk tijdens de Leieslag in mei 1940 opnieuw zwaar beschadigd. Ook deze schade werd hersteld.

De huidige kerk is een sobere neogotische driebeukige basilicale kerk met een asymmetrisch geplaatste noord-oostelijke toren.

(Bronvermelding: Onroerenderfgoed.be)