KomenVestingstraat

De oude postkaart van 1910 toont ons de Vestingstraat (Rue du Fort) in Komen, ter hoogte van de kleine brug (“le petit pont”) over de zogenaamde Morte-Lys (Dode Leie). Deze Dode Leie werd waarschijnlijk in de 12^e eeuw gegraven ten behoeve van de aandrijving van de verschillende watermolens in deze omgeving.

Komen is gelegen in de provincie Henegouwen en is sinds 1977 een deelgemeente van de fusiegemeente Komen-Waasten.

Tegenwoordig ligt hier de rotonde Pont-Neuf, op het kruispunt van de Vestingstraat met de Rue Pont Neuf.
Reeds in de Middeleeuwen lag dit deel van de stad tussen de Leie en de Dode Leie-arm. Omringd door twee bruggen vormde deze ruimte vóór de Eerste Wereldoorlog een kleine ruimte die gemakkelijk te verdedigen was (vandaar de naam Vestingstraat of “Rue du Fort”). In dit gebied was er een administratief centrum, een commercieel centrum. Grote gezinnen hadden er hun huizen. In deze omgeving waren er ook verschillende molens voor het malen van tarwe of koolzaad.

Er bevonden zich in deze wijk ook een kerk, een klooster en een gemeentelijke school.

Op de hoek vanaf de straat stond het mooie gebouw “Hotel du Baron”, waarvan de bovenverdieping dienst deed als gemeentelijk administratief centrum (een soort stadhuis), dit van 1713 tot 1917. Dit gebouw is op de kaart van 1910 mooi te zien. In 1917, tijdens een Brits offensief werd het gebouw verwoest en daarmee ook het gemeente-archief. Pas in 1930 werd het nieuwe stadhuis (aan het Sint-Annaplein in Komen) ingehuldigd.

Gedurende de Eerste Wereldoorlog werd een groot deel van de door de Morte-Lys ingesloten wijk volledig vernield.

De hele omgeving onderging na de Eerste Wereldoorlog zeer grote veranderingen. De watermolens, de kerk, het klooster, de school en Hotel Le Baron verdwenen. Veel gebouwen waren in de oorlog vernield.

De oude ophaalbrug werd kort nadien vervangen door een vaste verhoogde brug. De Morte-Leie werd reeds kort na de Eerste Wereldoorlog stroomopwaarts gedempt.

Aan de overzijde van de plaats waar het “Hotel du Baron” stond, was er van 1921 tot 1984 een bioscoop gevestigd, namelijk “Royal Place”. Het gebouw met het naambord zijn nu nog aanwezig.

In 1967 werd de Morte-Lys tijdens saneringswerkzaamheden verder overwelfd.

Op de plaats van het bruggetje zien we vandaag alleen nog de rotonde Pont-Neuf, versierd met een lintpers.

In 2007 sprak de gemeente Komen-Waasten de wens uit om de oude dode arm van de Leie (Morte-Lys) opnieuw in gebruik te nemen. Het idee hierachter zou zijn om er een natuurlijk stormbekken van te maken, waarin de uitmonding van de Kortekeerstroom zou uitmonden. Dit zou het enerzijds mogelijk maken om water in deze dode arm te laten circuleren en anderzijds om vervolgens aan te sluiten bij de Leie door een splitsing te creëren parallel aan de Vestingstraat.

(Bronvermelding: tekst is gebaseerd op info van villecomines.fr - geraadpleegd op 20 juni 2025 - vertaald uit het Frans)

Hieronder hebben we kaartmateriaal gevoegd van 1865, 1971, 2021 en 2023 (bronvermelding Geopunt en Google Maps).
Vooral op de foto van 1865 ziet men de bedding van de nog niet gedempte Morte-Lys. Met een pijl hebben we de plaats van de voormalige kleine brug aangeduid.

Komen : Vestingstraat