Gent
 
Groentenmarkt


Gent :  Groentenmarkt 


Ansichtkaart van  1919  versus  Foto (Google Maps) van 2019



De Groentenmarkt is een plein in het historisch stadscentrum van Gent. Aan het plein is sinds 1251 het Groot Vleeshuis gelegen. Het oorspronkelijk houten bouwwerk werd in het begin van de 15e eeuw door het huidige gebouw vervangen.

Het vleeshuis was oorspronkelijk een overdekte marktplaats. In deze hal, die dateert uit de 15de eeuw, werd het vlees centraal gekeurd en verhandeld. Ook omdat thuisverkoop van vlees in de middeleeuwen verboden was. Nadat het ministerie in 1920 het huurcontract van het Groot Vleeshuis had opgezegd diende het gebouw tot allerlei bestemmingen waaronder als postgebouw, parkeergarage, markt voor groenten en fruit, vishandel, en Promotiecentrum voor Oost-Vlaamse streekprodukten. Momenteel zijn er dringende herstellingswerken aan de gang (2023). Het Vleeshuis is een geklasseerd monument.

Op het plein was er vroeger veemarkt en later, van 1366 tot 1689 vismarkt, waar het Viskopershuis nog naar verwijst. De 4 overwelfde kanalen tussen de markt en de Leie maakten dat met platte visschuiten het plein steeds bereikbaar was. Langs de zijde van de Leie zijn de gewelven nog goed zichtbaar.

Die vismarkt verhuisde later naar het Sint-Veerleplein en kreeg uiteindelijk onderdak in het gebouw op dat plein dat men nu de oude vismijn noemt. De vroegere naam van de Groentenmarkt was dan ook de Vismarkt.

Ooit bakenden vier houten geselpalen de markt af. Deze palen werden in 1483 vervangen door stenen palen.

Vanaf het begin van de 18e eeuw was er de groentenmarkt.

In 1812 plaatste men een 8 m hoge arduinen pomp in empirestijl, in de vorm van een hoge obelisk op een vierkant voetstuk, in het midden van het plein. Bij het graven van de pompput vond men een stuk kaaimuur, wat er op wijst dat vroeger boten aanlegden en het plein via een kanaaltje, dat onder het vleeshuis liep, in verbinding stond met de Leie achter het Vleeshuis.

De pomp heeft twee halfcirkelvormige waterbekkens. Die bekkens vingen het water op dat via handpompen kon worden opgepompt. Langs beide zijden vloeit het water uit een bronzen masker in de waterbekkens. In 1995 werd de pomp beschermd als monument. De pomp is hier geplaatst voor de groenteverkopers die op dit plein hun waren aan de man brachten. De pomp werkt nog en werkt op leidingwater.

Sinds 1995 is de Groentenmarkt in zijn geheel beschermd als stadsgezicht.

Meerdere gebouwen op de Groentenmarkt zijn geklasseerd als monument waaronder het Groot Vleeshuis.

(Bronvermelding: Wikipedia: https://nl.wikipedia.org/wiki/Groentenmarkt_(Gent) (online) - geraadpleegd op 30 juni 2026 - CC BY-SA 4.0; tekst ook deels gebaseerd op info van gentdekuip.com en visit.gent.be - geraadpleegd op 27 juni 2024)

Links op het beeld van de ansichtkaart van 1919 is de waterpomp te zien.


De volgende foto (Tijl Vereenooghe- ArcheoNet Vlaanderen-Creative Commons) toont deze waterpomp op de Groentenmarkt anno 2019:




Op de ansichtkaart van 1919 is ook het café “In ’t Galgenhuis” te zien, op de hoek met het Vleeshuis.

Op onderstaande foto van 2010 (Wernervc, Wikimedia Creative Commons) is het huidige café ’t Galgenhuisje te zien.

Wat nu het kleinste café van Gent is, was vroeger het pensenhuis, waar de minder begoeden zich ingewanden konden aanschaffen. Die mochten om hygiënische redenen niet in het Vleeshuis zelf worden verhandeld. De naam van het café verwijst echter naar de functie van de achtergevel. Daar wachtten veroordeelden op de uitvoering van hun straf.

De locatie is reeds non-stop café sinds 1776. Het terras is groter dan het café. Onder het cafeetje zijn er 2 historische kelderzalen waar feesten kunnen worden georganiseerd.
Bekijk deze locatie in Google Street View