GentDeMammelokker

Op deze ansichtkaart van 1915 is de zogenaamde “Mammelokker” te zien in Gent, aan de Botermarkt.

De Mammelokker was eertijds een stadsgevangenis die deel uitmaakte van het gebouwencomplex rond het Belfort in Gent.

Een bijgebouwtje is bij de oprichting van de Lakenhalle afgebroken.

Vroeger was het niet de gewoonte “gestraften” op te sluiten. Voor de overheid betekende dit immers een bijkomende, onderhoudende kost. Naar de gemeenschap toe was het beter een voorbeeld te stellen door openbare bestraffingen zoals bijvoorbeeld de brandstapel, de galg of lijfstraffen.

Op termijn waren korte opsluitingen noodzakelijk in afwachting van een definitieve straf.

In 1716 besloot de Gentse magistraat voor de sluiting van het bouwvallige Ammenie Chastelet (stadsgevangenis) aan de Korenmarkt.

Het zou nog tot 1741 duren vooraleer een nieuw, volwaardig gebouw voor gedetineerden zou worden opgetrokken.

Ondertussen werd onderdak verleend aan de “pensionaires” in een gedeelte van het Sint-Jorishof.

Het gebouw deed dienst als cipierswoning palend aan de stadsgevangenis die zich tot februari 1902 in de benedenzaal van de Lakenhalle bevond. Deze cipierswoning gaf toegang tot de stadsgevangenis.

De gevel is genoemd naar het verheven beeldhouwwerk dat de “Romeinse liefdadigheid” weerspiegeld (Caritas Romana-legende). Het beeldhouwwerk is van de hand van David 't Kindt.

De legende van de Mammelokker werd reeds beschreven door Valerius Maximus in zijn “Facta et dicta memorabilia” uit het jaar 31 nC.

Het is het verhaal van Cimon en zijn dochter Pero. Cimon was een opstandeling die in de gevangenis vertoefde en de hongerdood zou sterven voor zijn wandaden. Enkel zijn dochter Pero had bezoekrecht. Toen weken verstreken en Cimon nog teken van leven gaf bespiedde de cipier het tweetal tijdens het bezoek van zijn enige dochter Pero. Wat bleek?

Telkens de dochter, die net bevallen was, haar vader bezocht gaf ze hem de borst waardoor zij hem in leven hield. De vorst, door dit voorval aangegrepen, liet onmiddellijk Cimon vrij.

Het beeldhouwwerk werd dus niet aangebracht omwille van een voorval dat zich in Gent zelf had voorgedaan, al bestaat er daar wel een Gentse sage over, als zou een Gentse gevangene borstvoeding hebben gekregen van zijn dochter.

"Mammelokker" is afkomstig uit het Gentse dialect en betekent letterlijk borstzuiger ("mamme"=borst en "lokken"=zuigen).

(Bronvermelding: Wikipedia: https://nl.wikipedia.org/wiki/Mammelokker (online) - geraadpleegd op 30 juni 2026 - CC BY-SA 4.0; tekst ook deels gebaseerd op info van Gentdekuip.com/mammelokker en Gent-geprent.com - geraadpleegd op 27 juni 2024)

Gent : De Mammelokker