BrusselMannekenPis

Manneken Pis is een standbeeldje van een plassend jongetje in het centrum van Brussel. Het 55,5 cm grote ventje op een sokkel is geplaatst aan de hoek van de Stoofstraat en de Eikstraat, niet ver van de Grote Markt. Het is uitgegroeid tot één van de beroemdste Belgische en Brusselse monumenten en een symbool/mascotte van de stad Brussel. Het is een bronzen creatie van Hiëronymus Duquesnoy uit 1619.

In 1388 stond er op de hoek van de Stoof- en de Eikstraat al een fontein waarvan een stenen beeldje deel uitmaakte dat Julianekensborre werd genoemd.

Het stadsbestuur gaf in 1619 opdracht om de plassende fontein compleet te vernieuwen. Beeldhouwer Hiëronymus Duquesnoy de Oudere maakte een bronzen beeldje naar het antieke voorbeeld van de putti pisciatori. Tijdens het bombardement van 1695 werd het beeldje verborgen om op 19 augustus van dat jaar in triomf weer op zijn voetstuk te worden geplaatst.

Bij die gelegenheid werd boven zijn hoofd de volgende psalmtekst geplaatst: “In petra exaltavit me, et nunc exaltavi caput meum super inimicos meos (De Heer plaatste mij op een stenen sokkel, en vandaag steek ik met mijn hoofd boven mijn vijanden uit).

Het beeldje werd herhaaldelijk door vandalen en grappenmakers van zijn voetstuk gehaald. Omstreeks 1745 ontvoerden Engelse soldaten hem in het geheim. De Brusselaars zouden de dieven te Geraardsbergen gevat hebben dankzij behulpzame burgers van die stad. Twee jaar later wilden Fransen, die net Brussel hadden ingenomen, het beeldje op hun beurt roven. Koning Lodewijk XV, die in de stad verbleef, voorkwam een bloedige rel door de daders te laten aanhouden en Manneken Pis een schitterend tenue te schenken van met goud geborduurd brokaat. Hij verleende hem bij die gelegenheid ook de Orde van de Heilige Lodewijk.

De nis werd in 1770 vervangen door een nieuw rocailledecor in hardsteen. Het water liep op straat doordat het opvangbekken verwijderd was. Later kwam er een hek dat de toegang tot het water afsloot.

Toen het beeldje in de nacht van 4 op 5 oktober 1817 verdween, was het volk buitengewoon ongerust. De dader werd reeds in november gevat. Hij bleek het beeldje te hebben gestolen om het te verkopen als schroot. Hij had het in stukken gebroken en verstopt aan de stadswallen tussen de Naamsepoort en de Leuvensepoort. De straf die hij in 1818 kreeg, was niet mals. De brokstukken werden weer aan elkaar gesmeed, waarvan de sokkel getuigt: “1620 – REST 1817”. Het is nu nog steeds niet duidelijk of bij die gelegenheid het beeld zelf werd hersteld, dan wel gebruikt als basis voor een nieuwe mal.

Na twee nieuwe ontvreemdingspogingen in 1955 en 1957, werd Manneken Pis naar Antwerpen ontvoerd door toedoen van een studentenclub in 1963. Hiermee haalde de studentenclub wereldwijd de krantenkoppen. Het beeld werd teruggegeven, maar in 1965 werd het beeldje opnieuw gestolen. Het onder de knie afgebroken stuk dook op, maar niet het lijf. De ontzetting van de Brusselaars verspreidde zich over de landsgrenzen. Acht maanden later, na een tip, vonden duikers het bovenste stuk terug in het Brusselse kanaal. Inmiddels was er reeds een nieuw beeld gegoten dat nu nog altijd de nis aan de Stoofstraat siert. Het originele beeld werd overgebracht naar het Broodhuis op de Grote Markt en is in 2003 weer aan elkaar gezet. De replica van Manneken Pis werd in 1978 "gestolen" door een studentenclub uit Anderlecht, als stunt voor een presesverkiezing. Als straf moesten ze een nieuw kostuum voor hem maken. Elk jaar draagt Manneken Pis dit kostuum op de dag waarop ze hun nieuwe studenten dopen en sluiten ze er een vat bier aan waardoor hij bier plast.

Rond het originele beeld van Duquesnoy werd in 2017 een museum gebouwd aan de Eikstraat 19, waar ook 133 van de meer dan duizend bewaarde kostuums te zien zijn (vandaar de naam GardeRobe MannekenPis).

In 2019 werd het water van de fontein in gesloten circuit gezet, zodat niet langer meer dan duizend liter drinkwater per dag in de riool verdwijnt.

(Bronvermelding: Wikipedia: https://nl.wikipedia.org/wiki/Manneken_Pis_ van_Brussel (online) - geraadpleegd op 15 juli 2026 - CC BY-SA 4.0)

Brussel : Manneken Pis