SanderusEvergemKasteelvanEvergem

Op deze prent is het kasteel van Evergem te zien. Evergem is thans een gemeente in de provincie Oost-Vlaanderen.

Het voormalige zogenaamde Kasteel van Evergem kent een boeiende geschiedenis die opklimt tot de middeleeuwen en nauw verbonden is met het ontstaan en de geschiedenis van de gemeente Evergem.

Evergem maakte oorspronkelijk deel uit van het Sint-Baafsdomein. In de 11e eeuw werden de heren van Dendermonde aangesteld als voogden van Evergem in het oude Sint-Baafsdomein. Ondervoogden, die de voogdij van het latere graafschap Evergem zouden uitoefenen, waren de heren van Evergem en de heren van Gavere.

Vermoedelijk werd het eerste heerlijke kasteel van Evergem gebouwd in de 12e eeuw door Raas van Gavere, ondervoogd van Evergem, als tegenhanger van de burcht van de heren van Dendermonde, voogden van Evergem. In laatst genoemde kasteel is thans het gemeentehuis gevestigd.

In 1282 verkocht Raas III van Gavere zijn rechten aan de Gentse Sint-Baafsabdij, het kasteelgoed zelf werd nog niet aan de eigendommen van de abdij toegevoegd.

In 1395 werd het kasteel door de graaf van Vlaanderen verkocht aan de Sint-Baafsabdij.

Het werd toen ook wel vermeld als "la forte maison d’Everghem". Het kasteel deed dienst als buitenplaats van de abten die ook heren van het graafschap Evergem waren.

Na de afschaffing van de abdij in 1540 en de oprichting van het bisdom Gent in 1560 werd het kasteel de verblijfplaats van de bisschoppen van Gent, die tevens graven van Evergem waren.

Tijdens de godsdiensttroebelen werd het kasteel sterk beschadigd toen het in 1583 beschoten werd door de troepen van Alexander Farnese.

We zien op deze prent dat het heerlijke slot van Evergem omwald was en voorzien van een rechthoekig binnenplein, afgebakend met hoektorens.

Het bijhorende neerhof was van de 16e tot de 18e eeuw de woonplaats van de baljuw van Evergem. Hier was ook de gevangenis ondergebracht.

Het kasteel werd na de Franse Revolutie in 1795 te koop gesteld als nationaal goed. De nieuwe eigenaar, Fernand Ottevaere, bouwde het kasteel opnieuw op in de eerste helft van de 19e eeuw.

In 1878 kwam het kasteeldomein in handen van baron August Van Loo (1810-1897), burgemeester van Evergem van 1882 tot 1891, en zijn echtgenote Mathilde Malfait.

In 1904 werd het kasteel eigendom van Victor Pipyn en ten slotte in 1912 van Leon François Feyerick de Kerckhove de Denterghem.

Het kasteel in zijn huidige vorm werd door deze laatste opgetrokken omstreeks 1913.

In 1948 werd het kasteel verworven door de Belgische Staat voor de inrichting van de schippersschool of het Rijkstehuis voor kinderen van schippers en foorreizigers.

In 1957 en vooral vanaf de jaren 1970 werden nieuwe paviljoenen gebouwd; in 1978 werd het nieuwe schoolgebouw (school Het Molenschip) opgetrokken.

Van de oorspronkelijke circulaire omgrachting van het kasteel, in de 19e eeuw verbonden met een grillige vijver en verschillende grachten die deel uitmaken van het landschapspark, is nog een groot deel bewaard, met in de oostelijke hoek een walbrug met sierlijke ijzeren leuningen.

Ook over de aanpalende vijver is een brug aangelegd, waarvan de bruggenhoofden in nabootsing van rotswerk merkwaardig zijn.

De omgrachting van het kasteel is heden aan twee zijden gedempt.

Sinds begin 2000 is het gebouw vervallen en vanwege instortingsgevaar niet meer toegankelijk.

(Bronvermelding: Onroerenderfgoed.be / Wikipedia)